Planpincieux – een update

Eind september kwam het vrij groot in het nieuws: een gletsjer op de Mont Blanc stond op instorten en Courmayeur werd ontruimd. Al eerder gaf ik aan dat dit enigzins bezijdens de waarheid was: het betreft de Planpincieux-gletsjer boven het Val Ferret aan de Italiaanse zijde van de Grandes Jorasses.
Dat bericht is hier te lezen: www.outdoorspecial.nl/planpincieux-whymper/
Nu zijn we een kleine maand verder. De gletsjer wordt nauwlettend in de gaten gehouden door de autoriteiten. In de maand oktober is de gletsjer aanzienlijk langzamer gaan bewegen als gevolg van lagere temperaturen. Waar de beweging eerst nog in meters per dag gemeten werd (tot meer dan 3 meter per dag), gaat het nu om centimeters (ongeveer 40cm per dag). Deze rapporten zijn hier te lezen in het Italiaans: www.fondazionemontagnasicura.org/monitoraggio-planpincieux
Het lijkt er op dat er geen grootschalige afbraak meer zal zijn dit jaar. Afgelopen dagen is er veel neerslag gevallen, met boven de 3000m veel sneeuw: het meetstation Pre-de-Bard (aan de voet van de gelijknamige gletsjer in het Val Ferret, gelegen op 2040 meter hoogte) is 85mm neerslag gevallen. Dit vertaald naar bijna 1 meter sneeuw op 3000m.
Dit is nog niet de definitieve winterinval in het hooggebergte: de komende dagen loopt de vorstgrens weer op naar ongeveer 3800 meter hoogte.

De herfst is echt begonnen!

Heerlijk. Herfst. Ik ben een liefhebber: de blaadjes die van de bomen vallen, het veranderende uitzicht en de frisse luchten afgewisseld met wat mist en mooi licht door de lage zonnestand.
Maar ook in de bergen is de herfst prachtig. Ik vind vooral de abrupte wisseling van seizoenen mooi: van zomer in het hooggebergte naar winter op de toppen, met herfst in de dalen.
Ook nu: de vorstgrens in de westelijke Alpen is gezakt tot 3000m. Dit houdt in dat het flink winter is op de toppen, gecombineerd met veel neerslag (tot 60cm sneeuw op grote hoogte) richting het komende weekeinde. Ook de zuidelijke (Gran Paradiso 200cm, Piz Bernina 86cm)) en centrale Alpen (Jungfrau-regio) ontvangen flinke neerslagsommen. In de oostelijke Alpen is het nog aanzienlijk zachter, met vorstniveau’s rond de 3500m en geen neerslag in de verwachting. De minimale sneeuwbedekking in dit deel van de Alpen is dus nog niet bereikt voor dit jaar – terwijl in het westen al veel sneeuw is gevallen boven de 3000 meter.

Planpincieux & Whymper

Al geruime tijd hou ik (via een webcam) de gletsjer van Punta Whymper, boven het Val Ferret in Italië in de gaten. En toevallig kwam dit gebied deze week in het nieuws. Helaas met een staaltje slechte journalistiek: zo zou de Mont Blanc instorten! Of “Courmayeur zijn ontruimd”. Welnu, zo’n vaart loopt het niet. Ten eerste is niet Courmayeur ontruimd maar de weg naar het Val Ferret afgesloten waardoor vakantiewoningen niet bereikbaar zijn (en enkele berghutten). Ten tweede is het niet de Mont Blanc, maar op de flanken van de Grandes Jorasses: hieronder gemarkeerd in blauw.

Linksonder de Planpincieux-gletsjer, en net ten noordoosten daarvan de Grandes
Jorasses gletsjer. Rechtsboven de plek die via de webcam is te zien.

Onderstaande afbeelding is van 3 september, van de webcam van Fondazione di Montagna Sicura (bergreddingsdienst Val d’Aosta). De afbeelding daarna is van juli 2019 en vervolgens mei 2019 en 10 september 2018. De laatste afbeelding is van afgelopen zaterdag.

Er zijn duidelijke verschillen te zien door de tijd heen. Vorig jaar leek er een groter deel van de gletsjer “bloot” te liggen, dwz. niet langer bedekt met sneeuw, dan dit jaar. Dat is schijn: er is toevallig op zaterdagochtend een sneeuwbui gevallen. Op de foto hier direct boven is duidelijk te zien hoe de gletsjer aan de rechterkant zeer snel is weggeschoven: het betreft hier tientallen meters. Zorgwekkender echter zijn de grote en zeer diepe scheuren in de oppervlakte. Iets soortgelijks vind ook plaats op de Planpincieux-gletsjer: dit is dan ook de reden dat wegen zijn afgesloten en veel wandelpaden in de omgeving eveneens.

De komende dagen loopt de vorstgrens weer op naar ongeveer 4000m. Wellicht gaan deze gletsjers nog dit jaar breken. Wellicht pas volgend jaar. Maar het aanzien van deze bergen zal voor altijd anders zijn.

Gletsjer op Grandes Jorasses dreigt in te storten (niet Mont Blanc)

Gisteravond verscheen het bericht op nu.nl dat er een gletsjer op de Mont Blanc op instorten staat: maar liefst 250.000m3 ijs dreigt naar beneden te storten. Het betreft hier echter geen gletsjer op de Mont Blanc, maar in het Mont Blanc-massief. De gletsjer ligt boven Planpincieux, in het Val Ferret.
Onderstaande afbeelding komt van een webcam gericht op een gletsjer bóven de Planpincieux-gletsjer. In eerdere vergelijkingen op deze site heb ik al laten zien wat de invloed van de opwarming is op deze gletsjer. Ook deze is vrijwel verdwenen, ondanks dat de terminus ruim boven de 3500m ligt.

Herfst nadert

De zomer is stilletjes aan mij voorbij getrokken. Misschien is stilletjes niet het juiste woord: ik ben de hele maand augustus aan het verbouwen geweest. Maar wel grotendeels onopgemerkt: na onze vakantie begin juni in Oostenrijk heb ik geen berg meer gezien…
Ondertussen is het hikingseizoen afgelopen en is de eerste sneeuw in de bergen gevallen: zowel in Noorwegen als in de hoge delen van de Alpen. Dit mag echter weinig baten: de hete zomer heeft grote sporen achtergelaten op de gletsjers en dat is veelal onomkeerbaar. Op naar hopelijk een sneeuwrijke winter en koel voorjaar. Volgende zomer brengt ons met het gezin naar Noorwegen. Wat duurt dat nog lang…