Warme zomermaand: impact op een gletsjer

Al eerder heb ik een artikel geschreven over hoe snel sneeuw smelt. Hieruit blijkt dat hier niet zomaar een eenduidig antwoord op te geven valt. Afgelopen maand was het echter ontzettend warm in vrijwel het gehele Alpengebied. Deze week ligt het vorstniveau rond de 4600m in Oostenrijk en tot 5000m in Frankrijk. In de dalen is het op grote schaal ruim 30°C.

Dit leidt tot het ontzettend snel smelten van sneeuw. Hieronder een foto van de Grossglockner en Pasterze-gletsjer op 1 juni. Tevens een foto van de situatie vandaag, 24 juni 2019. Het is een screenshot van de website Grossglockner.at en dus net niet hetzelfde punt. De verschillen lijken me wel duidelijk.

De Grossglockner en Pasterze-gletsjer op 1 juni 2019
De Grossglockner en Pasterze-gletsjer op 1 juni 2019

Duidelijk te zien is het zwarte puin op de gletsjer, welke aan het begin van de maand nog grotendeels bedekt was door sneeuw. Dit puin geeft ook de modderige kleur aan het water. Omdat het water niet wegstroomt van de gletsjer (het wordt door een stuw tegengehouden) stroomt ook de modder niet weg. In de bovenste foto was er nauwelijks nog sprake van smeltwater en was het water blauw van kleur.

Jorasses Gletsjer

Op de flanken van Punta Whymper, één van de pieken van de Grandes Jorasses ligt onderstaande gletsjer. Deze wordt gevoed vanaf ongeveer 4200m hoogte maar heeft geen “accumulatie-bekken”. De terminus (het laagste punt) ligt rond de 3700m hoogte. Onderstaande foto’s geven een beeld van hoe deze gletsjer er uit zag op 10 juli 2018, 22 oktober 2018, 15 mei 2019 en 24 juni 2019.

22 oktober was de laatste dag van de Alpenzomer: hierna viel er sneeuw. Op 15 mei is (naar mijn inschatting) de maximale wintergrootte bereikt: het koel en nat tot dat moment. Hierna is de zomer begonnen in de Alpen.

Punta Whymper, 10 juli 2018
Punta Whymper, 10 juli 2018
Punta Whymper, 22 october 2018
Punta Whymper, 22 october 2018
Punta Whymper, 15 mei 2019
Punta Whymper, 15 mei 2019

De verschillen lijken niet zo groot, al tonen ze mijns inziens wel goed aan dat een gletsjer een “levend wezen” is. De terminus ziet er iedere keer anders uit. Deze gletsjer heeft geen echte ablatiezone, de zone waarin het smelt aan de tong. Normaal gesproken ligt de 0-gradengrens onder de terminus. Het korter worden van dit type gletsjer vind dan ook met name plaats door het afbrokkelen van ijs en het wegsmelten van het hele sneeuwdek, zoals typisch is voor hanggletsjers.

Te zien is dat aan de randen het sneeuwdek verdwenen is. De komende week ligt de 0-gradengrens rond de 5000(!) meter in dit gebied, wat zal leiden tot een uiterlijk zoals dat te zien is op de foto van 10 juli 2018: gesmolten sneeuw aan de randen en het zichtbaar worden van de breuk op 2/3 van de gletsjer. Wat nu al te zien is, is het feit dat de terminus de rotsen nauwelijks nog bereikt:

Ook is duidelijk te zien dat de terminus “minder massief” is geworden. Linksboven is een groot stuk volledig verdwenen en lijkt de gletsjer in zijn geheel minder verticaal ontwikkeld te zijn. Uiteraard is het te eenvoudig om bovenstaande feiten af te schuiven op klimaatverandering: in de eerste plaats worden ze veroorzaakt door het weer van nu en de hoeveelheid sneeuwval.

Die zijn echter wel sterk beïnvloedt door de klimaatverandering: ondanks een zeer sneeuwrijke winter zien we nu al dat de gletsjers er slechter voor staan dan vorig jaar een ruime 2 weken later – toen er ook een zeer warme zomer aan de gang was en een sneeuwrijke winter aan vooraf ging.

De komende zomer zal ik dit in de gaten houden en waar nodig aanvullingen plaatsen.

Een gedachte over “Warme zomermaand: impact op een gletsjer”

Geef een reactie

Specify Facebook App ID and Secret in Super Socializer > Social Login section in admin panel for Facebook Login to work