Herfstkriebels – de sneeuw komt er aan (in de bergen)

Vanochtend liep ik buiten met mijn twee honden. Het waaide, het miezerde en er viel een aanzienlijk hoeveelheid blad uit de boom. Ondanks dat het ruim 14 graden was, voelde het voor het eerst dit jaar aan als herfst.

De herfst komt er nu echt aan. Waar vorige jaren de herfst al begin september zijn intrede deed in onze contreien en in het hooggebergte zelfs de winter, is het dit jaar nog nauwelijks tot herfst of winteromstandigheden gekomen. Daarmee kunnen we stellen dat de sneeuwbedekking deze week het minimum van dit jaar bereikt. Zie hieronder een plaatje van de webcam in Les Contamines (Haute Savoie) waar het nu nog mooi weer is. Direct daaronder de weersverwachting in deze regio (voor een hoogte van 4000m). Een dikke meter sneeuw rondom het aan weekend!

Heel anders is het al in de oostelijke Alpen waar het tot sneeuw is gekomen en het eind van de week (zoals het er nu uitziet) “helemaal los gaat”. Zie hieronder de weersverwachting van mountain-forecast.com voor de Grossglockner (3800m). Hier lopen de hoeveelheden zelfs op tot 277cm. Nu is dit wat we noemen “direct model output”, ofwel een directe vertaling van een weermodel. De werkelijkheid zal anders zijn. In ieder geval betekent dit dat er een kans is op veel neerslag. Wat er werkelijk gaat vallen en hoe het daarna zal verlopen is een groot vraagteken.

Overstromingen in Noorwegen

Gister, 14 oktober 2018, las ik op een weerforum een berichtje over overstromingen in het westen van Noorwegen. Aan het begin van de maand is er in het hooggebergte van Noorwegen sneeuw gevallen, maar inmiddels is het ook daar een stuk zachter geworden. Door een samenloop van omstandigheden, namelijk zeer warme lucht en fohn, is de  temperatuur lokaal opgelopen tot meer dan 25 graden: 25.5 in Tafjord.

Maar ook in het hooggebergte, op 2000m hoogte, was het nog altijd 10 graden boven nul wat geldt als zeer ongebruikelijk voor de tijd van het jaar. De combinatie van hoge temperaturen, sneeuw op de grond en regenval heeft geleid tot overstromingen in deze gebieden (Møre og Romsdal, Oppland, Sogn og Fjordane en Hordaland).

Overigens is het najaar dit jaar al behoorlijk nat in de genoemde regio’s. De Noorse stad Bergen had in augustus 345mm neerslag, in september 520mm en in oktober t/m gister ruim 340mm neerslag.

Ter vergelijking: De Bilt in Nederland heeft in geheel 2018 tot nu 417mm neerslag gehad en normaal valt er in 1 jaar ongeveer 830mm neerslag in De Bilt.

IPCC rapport 2018: wat betekent opwarming voor de Alpen?

De winter van 2018 (van november 2017 tot april 2018) was een zeer neerslagrijke winter. De lente en zomer van 2018 waren echter zeer warm en ook de herfst is tot nu toe zeer zacht en bovenal droog.
Afgelopen maandag is het nieuwste IPCC-rapport over de opwarming van de aarde gepresenteerd. Volgens dit rapport lijkt het erop dat dit jaar geen uitzondering zal zijn in de toekomst. De temperaturen lopen op, al is het schijnbaar lastiger om te voorspellen wat dit met de neerslag doet: er is een grotere kans op afwijkingen (zowel droogte als extreme neerslag), maar waar dit op gaat treden en in welke frequentie is niet te zeggen.
Maar waarom is dit een probleem? Wel nu, dat is een probleem vanwege meerdere factoren: Lees verder IPCC rapport 2018: wat betekent opwarming voor de Alpen?

De tijd vliegt

Ik zie dat het alweer bijna een maand geleden is dat ik iets geplaatst heb. Dat wil niet zeggen dat er niets gebeurt: ik heb de site omgebouwd naar een secure-server (dus met https ipv. http) en heb ook nog gewoon gewerkt. Deze site is namelijk slechts een hobby. Maar wel een leuke.

Afgelopen zomer hebben meer dan 30.000 mensen mijn site bezocht. De advertentie-inkomsten dekken daarmee net de hostingkosten af. Mochten mensen zich afvragen waarom er uberhaupt advertenties op staan.

Nu begint de herfst. Voor mij een heerlijk seizoen, vol anticipatie. De middagtemperaturen zijn prima, maar je merkt aan de lichtintensiteit en dat het vroeg donker wordt dat er verandering op tilt is. Sneeuw die nu hoog in de bergen valt, smelt wellicht niet meer tot volgende zomer. Sneeuw die er nu nog lag van afgelopen winters, overleeft wellicht de zomer.

Want ondanks dat het een zeer warme zomer is geweest en de gletsjers (in de Alpen, maar voornamelijk in Noorwegen!) flinke klappen hebben gehad, zijn er toch ook de nodige lawines geweest in de winter die op sommige plekken sneeuw hebben achtergelaten waar het jaren daarvoor niet lag. Natuurlijke variaties op een groter thema, uiteraard. Want het afsmelten gaat onverminderd door.

Hieronder een aantal beelden (allemaal van dit jaar) van de gletsjer aan de oostkant van Punta Whymper & Punta Walker (Grandes Jorasses, Italië). De webcam op de Grandes Jorasses is hier te vinden.

De eerste foto is van 24 mei, de 2e  van 10 juli en de laatste van 8 september.

Rampenfilm

Momenteel ben ik in China. Toen ik gister over 2 grote kuststeden heen vloog, (Xiamen en Fuzhou) viel het mij op dat dit opnieuw steden zijn die bij een zeespiegelstijging geen schijn van kans hebben. Evenals New York, grote delen van Florida, Texas en Louisiana en onze eigen randstad en tientallen zo niet honderden andere kustgebieden over de wereld.

Een vrees bekruipt mij, dat we over 10 jaar terugkijken op het jaar 2018 waar we het kantelpunt voorbij zijn. Een jaar waarin het poolijs los gekomen is van Groenland, daar waar wetenschappers verwacht hadden dat dit specifieke gebied het laatste stuk van het pakijs zou zijn welke aangetast zou worden. Helaas hebben zeer hoge temperaturen in februari en nu in augustus er voor gezorgd dat dit nu al gebeurt.

Een jaar waarin op het gehele noordelijk halfrond alle records gebroken worden. Eerder hadden we bizarre zomermaanden (zoals in augustus 2003 of juli 2006), waarbij er echter nog andere gebieden op aarde waren waar het dan koeler was dan normaal. Dit was nu op het noordelijk halfrond niet het geval. Waar eerder vorige week (ik kan helaas vanuit China niet googlen, dus hier een link naar wikipedia) bleek dat ook Oost-Antarctica in een zeer rap tempo massa verliest.

Kunnen we ons veroorloven om “niet te geloven” in klimaatverandering, wanneer het bewijs zo duidelijk aanwezig is? Mijns inziens niet, het is geen kwestie van geloof. Maar wat gaan we er dan aan doen? Ik werk er zelf net zo hard aan mij: ik heb 2 auto’s en ben voor mijn werk regelmatig met het vliegtuig op reis. Ik koop spullen, verwarm mijn huis. “Iets doen” aan CO2 uitstoot (of broeikasgassen in zijn algemeenheid) gaat momenteel enkel gepaard met het stoppen van consumptie: niet vliegen, niet al die producten kopen etc. En daar komt het “Prisoners Dilemma” om de hoek kijken.

Prisoners Dilemma

In het prisoners dilemma wordt omschreven wat er gebeurt als 2 gevangen besluiten om ofwel elkaar te verraden, wat er gebeurt als ze dat allebei niet doen en wat er gebeurt als ze het allebei wel doen. Als de een praat en dus vrijuit gaat, krijgt de ander 3 jaar gevangenisstraf en vice versa. Als ze allebei hun mond houden, krijgen ze beiden 3 jaar. Als ze allebei praten, krijgen ze beiden 2 jaar. In de praktijk blijkt dat altijd gekozen wordt voor de 2 optie, omdat men elkaar beiden verlinkt.

In het geval van global warming is de vraag: wie stopt er met consumptie en laat dus zijn economie omvallen met alle maatschappelijke gevolgen? Het antwoord is: niemand. Iedereen gaat door, omdat de ander dit ook doet. Dit komt mede doordat gevolgen in economische ontwikkeling de volgende dag zichtbaar zijn. Klimaatverandering is iets van jaren.

Rol van China

Aan de andere kant is het zo, dat “wij”, het westen, tientallen jaren al onze (vervuilende) productie hebben verplaatst naar wat destijds ontwikkelingslanden waren en dat nu soms nog zijn: China, maar ook India en andere landen in Azië. Deze landen streven in rap tempo naar een welvaartsniveau zoals wij dat kennen in Europa of de VS. Hebben wij het recht om hen dit te ontzeggen?

Overigens neemt China grote stappen in het vergroenen van de economie: alle scooters zijn elektrisch, evenals al een redelijk deel van de auto’s. Maar ook het vliegverkeer ontwikkelt zich razendsnel en de economische ontwikkeling gaat zo snel dat weliswaar het aandeel van hernieuwbare bronnen stijgt, in absolute getallen gezien stijgt het gebruik van fossiele brandstoffen nog veel sneller.

Ik vrees daarom dat we in een rampenfilm zijn gekomen, wat we ons pas later beseffen. Het is niet zoals in Hollywood dat er een wetenschapper als held op het laatste moment met zijn knappe helper een control room binnenstormt om de klok op 00:01 stil te zetten en de wereld gered is. Die had er 30 jaar geleden moeten zijn. Toen stond de klok op nul. En nog altijd worden deze wetenschappers afgedaan (oa. door journalisten en schrijvers als Leon de Winter) als “alarmisten” en is er een bepaalde klimaatmoeheid opgetreden.

Wat ga je er aan doen?